Boot huren zonder vaarbewijs: mag, maar je bent wel schipper

Bijna elke huurboot in Nederland is korter dan vijftien meter en komt niet boven de twintig kilometer per uur. Dat is geen toeval: daarmee valt de boot buiten de vaarbewijsplicht en kan de verhuurder aan iedereen verhuren. Je hebt dus geen papieren nodig, wel een minimumleeftijd van zestien jaar zodra de boot zeven meter of langer is.

Wat er zonder vaarbewijs te huur is

• Sloepen en elektroboten. De standaard in stads- en plassenverhuur: zes tot acht meter, acht tot twaalf kilometer per uur.
• Kajuitmotorboten tot vijftien meter. Ook charterjachten van tien tot veertien meter blijven bewust onder de snelheidsgrens.
• Zeilboten tot vijftien meter. Zeilen is geen vaarbewijskwestie, maar verhuurders vragen hier vaak zelf om aantoonbare ervaring.
• Kano's, supboards, roeiboten en waterfietsen. Geen plicht, geen leeftijdsgrens.

Waar het wél wordt gevraagd

Zodra de huurboot langer is dan vijftien meter of harder kan dan twintig kilometer per uur, geldt de plicht gewoon. In de praktijk raak je dat aan bij speedboten, RIB's en waterscooters (allemaal snelle motorboten, dus vaarbewijs plus achttien jaar) en bij charterschepen vanaf vijftien meter. Wie met een vaarbewijsplichtig schip het IJsselmeer of de Waddenzee op wil, heeft daarnaast Klein Vaarbewijs 2 nodig.

Als huurder ben je schipper, en dat is een functie

Hier zit de kern van dit artikel. Het ontbreken van een vaarbewijsplicht betekent dat de overheid je kennis niet toetst, niet dat de regels een dagje vrij hebben. Je bent schipper, en daarmee verantwoordelijk voor de veiligheid aan boord en voor het naleven van het Binnenvaartpolitiereglement. Te hard varen, verkeerd afmeren of een verbodsteken negeren levert gewoon een bekeuring op, en bij een aanvaring krijg je een verzekeraar aan de lijn.

Vier dingen wil je weten voordat je de trossen losgooit:

• waarom een klein schip vrijwel altijd wijkt: zie voorrang op het water;
• hoe je een sluis in en uit komt zonder schade: zie zo schut je door een sluis;
• wat rode en groene tonnen je vertellen, zie laterale betonning;
• hoe je aanlegt met wind of stroom dwars, zie afmeren bij wind en stroom.

De verhuurder stelt zijn eigen eisen bovenop de wet

Vrijwel altijd: een minimumleeftijd die hoger ligt dan de wettelijke, een borg, een instructie voor vertrek, en voor grotere schepen soms een verklaring van ervaring. Let op de afspraak over het vaargebied: vaar je erbuiten, dan vervalt in veel huurovereenkomsten de dekking, en dat merk je pas als er iets gebeurd is.

Van huren naar zelf varen

Veel mensen halen hun vaarbewijs pas als ze een boot kopen die net over een van de twee grenzen gaat. Loop die grenzen dan eerst na in heb ik een vaarbewijs nodig. Is het antwoord ja, dan kost de theorie gemiddeld twintig uur en is de opleiding Klein Vaarbewijs 1 daarop ingericht.