Is Vaarbewijs 2 moeilijker dan 1? Het is vooral iets anders

De vraag komt bijna altijd van iemand die deel 1 net gehaald heeft en wil weten of hij door kan pakken. Het eerlijke antwoord is dat de vergelijking niet zo werkt: het gaat om twee verschillende soorten kennis en om twee verschillende soorten vragen.

Waar deel 1 lastig wordt

Bij Klein Vaarbewijs 1 zit de moeilijkheid in het aantal losse feiten. Lichten en dagtekens, geluidsseinen, voorrangsregels, betonning, en de verschillen tussen het Binnenvaartpolitiereglement en het Rijnvaartpolitiereglement. Dat is veel, maar het is te leren door herhaling: veertig meerkeuzevragen in zestig minuten, geslaagd bij zesenvijftig van de tachtig punten.

Waar deel 2 lastig wordt

Bij Klein Vaarbewijs 2 verschuift het accent naar navigatie op ruim water:

• kompaskoersen omrekenen met variatie, deviatie en stroom;
• je positie afleiden uit peilingen;
• getijtabellen lezen en uitrekenen of je over een drempel of onder een brug past;
• zeekaartsymbolen en dieptecijfers interpreteren;
• een weerbericht vertalen naar een besluit: wel of niet oversteken.

Die vragen zijn niet uit het hoofd te leren. Je moet ze kúnnen maken, en dat kost oefening met kaart en passer. Wie op school al een hekel had aan sommen loopt hier vast; wie graag puzzelt vindt het juist prettiger dan het stampwerk van deel 1.

De cijfers naast elkaar

Het examen KVB 2 telt minder vragen: zevenentwintig in negentig minuten, geslaagd bij vijfendertig van de vijftig punten. Minder vragen betekent wel dat elke fout zwaarder telt, en de negentig minuten geven meer ruimte voor het rekenwerk dat bij dit examen hoort. Het examengeld ligt bij het CBR iets hoger dan voor deel 1.

Twee dingen die het in de praktijk zwaarder maken

Je oefent minder vanzelf. De reglementen uit deel 1 kom je elke vaardag tegen. Getijberekeningen doe je alleen als je daadwerkelijk op ruim water komt, dus de stof zakt sneller weg tussen leren en examen.

De naam misleidt. "Deel 2" klinkt als een vervolg met dezelfde soort stof. Wie deel 1 in twintig uur haalde en daarom voor deel 2 hetzelfde inplant, komt bedrogen uit op het navigatiedeel. Reken op meer uren, niet op minder.

Moet je het doen?

Alleen als je met een vaarbewijsplichtig schip op het IJsselmeer, het Markermeer, het IJmeer, de Waddenzee, de Eems en Dollard, de Oosterschelde of de Westerschelde komt. Die afbakening staat in Vaarbewijs 1 of 2. Blijf je op rivieren, kanalen en meren, dan is deel 2 een verrijking en geen verplichting.

Sta je nog voor het eerste examen, dan behandelt de opleiding Klein Vaarbewijs 1 de reglementen, en laat de gratis probeerles zien hoe de vragen eruitzien.