De geluidsseinen die je echt moet kennen

Kort antwoord: een korte stoot duurt ongeveer een seconde, een lange ongeveer vier. Eén korte stoot betekent "ik ga stuurboord uit", twee korte "ik ga bakboord uit", drie korte "ik sla achteruit", vier korte "ik kan niet manoeuvreren". Eén lange stoot is het attentiesein en herhaalde lange stoten zijn het noodsein.

De algemene seinen

Sein	Betekenis
één korte stoot	ik ga stuurboord uit
twee korte stoten	ik ga bakboord uit
drie korte stoten	ik sla achteruit
vier korte stoten	ik kan niet manoeuvreren
één lange stoot	attentiesein
herhaalde lange stoten	noodsein
reeks zeer korte stoten	gevaar voor aanvaring
lang – kort – lang	verzoek een brug of sluis te bedienen

Tijdsduur: een korte stoot is ongeveer 1 seconde, een lange ongeveer 4. Een zeer korte stoot duurt een kwart seconde; een reeks daarvan bestaat uit minstens zes stoten en duurt bij elkaar ongeveer 4 seconden.

De drie die een klein schip moet kunnen geven

Kleine schepen hoeven niet alle seinen te kunnen geven, maar deze drie wel:

• het attentiesein — één lange stoot, bijvoorbeeld bij een onoverzichtelijke bocht of een engte;
• "ik kan niet manoeuvreren" — vier korte stoten, bij motorpech of een defect roer;
• het noodsein — herhaalde lange stoten, alleen bij brand, zinken of iemand overboord.

Wanneer je een sein geeft — en wanneer niet

Een geluidssein is bedoeld om een gevaarlijke situatie te voorkomen, niet om aan te kondigen dat je gaat sturen. Kijk eerst rondom en vooral achterom. Kan de manoeuvre veilig, dan hoeft er geen sein. Vaart er niemand achter je, dan geef je geen drie korte stoten omdat je achteruitslaat.

Hetzelfde geldt voor bruggen en sluizen: de brugwachter ziet je meestal al. Lang–kort–lang toeteren omdat het langer duurt dan je hoopte, wordt gelezen als ongeduld en niet als verzoek.

Seinen die je alleen hoort, niet geeft

Grote schepen mogen seinen geven die kleine schepen niet gebruiken. Ze herkennen is nuttig, want ze vertellen je precies wat er gaat gebeuren:

• lang + één kort — ik ga over stuurboord keren;
• lang + twee kort — ik ga over bakboord keren;
• twee lang + één kort — ik wil je aan stuurboord voorbijlopen;
• twee lang + twee kort — ik wil je aan bakboord voorbijlopen;
• drie lange stoten — ik kom uit een nevenvaarwater of haven en steek het hoofdvaarwater over;
• kort – lang, minstens vijftien minuten herhaald — het blijf-weg-sein van een schip met gevaarlijke stoffen. Blijf zo ver mogelijk bovenwinds uit de buurt en waarschuw de autoriteiten.

Zie je een groot schip een sein geven, dan gaat tegelijk een helder geel rondom schijnend licht branden: het fluitlicht. Daarmee weet je wélk schip het sein gaf — handig als er meerdere in de buurt zijn.

Bij slecht zicht

Een schip dat niet op radar vaart, geeft bij slecht zicht als mistsein één lange stoot, herhaald met tussenpozen van hoogstens een minuut. Een klein schip is niet verplicht dat mistsein te geven, maar mag het wel. Lig je op een gevaarlijke plek niet gestrekt langs de kant, dan geef je je positie door over de marifoon zodra je een naderend schip hoort, of je geeft een reeks klokslagen. Meer daarover in varen bij slecht zicht.

Als je in nood bent en geen hoorn hebt

Zwaai rechtop staand met beide armen — langzaam en groot, want gewoon zwaaien wordt als groeten gelezen. Zwaai rond met een rode vlag, of 's nachts met een licht. Roep via de marifoon de schepen in de buurt en, op ruim water, de Kustwacht. Bel anders 112 of het Kustwachtcentrum. Ernstvuurwerk zoals rode vuurpijlen en rookpotten gebruik je alleen bij werkelijke nood.

Wat je verder doet als iemand overboord slaat, staat in man overboord. De seinen zijn te oefenen met geluid erbij in de cursus Klein Vaarbewijs 1; op het examen worden ze uitgeschreven als korte en lange stoten.