Vanaf welke leeftijd mag je zelfstandig varen?

Kort antwoord: hoe jong je mag varen hangt af van het type boot, de lengte en de snelheid. De grenzen zijn 12, 16 en 18 jaar — en voor spierkracht en kleine zeilboten geldt helemaal geen minimumleeftijd.

De vier categorieën

Vaartuig	Minimumleeftijd
Roeiboot, kano, waterfiets, zeilboot korter dan 7 meter	geen
Open motorboot korter dan 7 meter die niet harder kan dan 13 km/u	12 jaar
Motorschip of zeilschip vanaf 7 meter dat niet harder kan dan 20 km/u	16 jaar
Snelle motorboot: sneller dan 20 km/u, inclusief waterscooter en jetski	18 jaar

Waar de verwarring zit

De 12-jaargrens is smaller dan mensen denken. Het gaat om een open motorboot van minder dan 7 meter waarvan de combinatie boot–motor bij vol gas niet harder kan dan 13 kilometer per uur. Een rubberboot van 2,5 meter met een motortje van 3 pk valt daaronder. Zet je er een motor van 6 pk op, dan haalt hetzelfde bootje mogelijk meer dan 20 km/u en is het opeens een snelle motorboot: 18 jaar en vaarbewijs.

Bij een schip langer dan 15 meter volstaat leeftijd niet. Dan moet er ook een schipper met vaarbewijs aan boord zijn. Een zestienjarige mag aan het roer van een motorjacht van 16 meter staan, maar alleen met een schipper met vaarbewijs erbij.

Zeilen kent een eigen grens. Onder de 7 meter geen minimumleeftijd, vanaf 7 meter 16 jaar. Een kind mag dus wel in een Optimist of Laser, maar niet alleen op een zeiljacht van 9 meter.

Examen doen mag eerder dan varen

Voor het examen Klein Vaarbewijs geldt geen minimumleeftijd. Je mag het dus op je zestiende afleggen. De vaarbewijspas wordt echter pas afgegeven vanaf je achttiende verjaardag, en tot die tijd mag je niet op een vaarbewijsplichtig schip varen. Wie het examen vroeg doet, heeft het getuigschrift alvast op zak.

Waterskiën en slepen

Sleep je een waterskiër, een banaan of iets anders achter de boot, dan moet er naast de bestuurder een uitkijk aan boord zijn van minimaal 15 jaar. Die uitkijk hoeft geen vaarbewijs te hebben, maar moet de handseinen van de skiër kennen en doorgeven. De bestuurder zelf heeft wél een vaarbewijs nodig — het is immers een snelle motorboot.

En de verantwoordelijkheid?

Leeftijd zegt niets over wie de schipper is. De schipper is degene die de leiding heeft aan boord, hoeft niet aan het roer te staan en hoeft ook niet de oudste of de eigenaar te zijn. Valt de schipper weg, dan neemt iemand anders het over — leeftijd speelt bij die keuze geen rol, bekwaamheid wel.

Twijfel je of jouw boot vaarbewijsplichtig is, lees dan de twee grenzen die dat bepalen. Ga je het vaarbewijs halen, dan begin je met de cursus Klein Vaarbewijs 1.