Lozen: de tank is niet verplicht, het lozen is verboden

De inhoud van het toilet mag niet overboord. Het inbouwen van een vuilwatertank is daarentegen niet algemeen verplicht. Wie die twee door elkaar haalt, en dat gebeurt in vrijwel elke havendiscussie, komt uit op de conclusie dat de regel niet voor hem geldt.

Waar het misverstand vandaan komt

Er zijn twee regelingen die op elkaar lijken. Het lozingsverbod zegt: geen toiletwater vanaf een pleziervaartuig het water in. Daarnaast schrijft een Europese richtlijn voor dat er een vuilwatertank geïnstalleerd moet zijn: maar die geldt alleen voor pleziervaartuigen die in Nederland gebouwd of nieuw geïmporteerd worden, en verplicht niet tot gebruik ervan.

De praktische samenvatting is eenvoudig: hoe je het oplost mag je zelf weten, dat het niet overboord gaat is geen keuze.

De vier oplossingen

• Vuilwatertank. Het toilet loost in een tank die je bij een uitpompstation laat leegpompen. De meeste jachthavens hebben er een.
• Chemisch toilet. Goedkoper, minder ruimte, te legen op een daarvoor bestemd punt aan de wal.
• Droogtoilet. Scheidt vast en vloeibaar afval; geen tank, geen pomp, geen chemicaliën.
• Vaker aanleggen. Voor dagvaart met een open boot meestal de eenvoudigste route.

Een gecertificeerde zuiveringsinstallatie mag het gezuiverde water wél lozen, maar dat is voor de meeste pleziervaartuigen een dure oplossing voor een klein probleem.

Waarom het meer is dan een formaliteit

Nederlandse binnenwateren zijn ondiep en de doorstroming is beperkt. Wat in een jachthaven of recreatieplas geloosd wordt, blijft daar staan. Het gaat om zwemwaterkwaliteit en om het zuurstofgehalte op precies de plekken waar iedereen ligt: inclusief jijzelf, de week erna.

De rest van je afval

Huisvuil, olie, bilgewater met olie erin, restanten verf en oplosmiddelen horen aan de wal in de daarvoor bestemde inzameling. Bilgewater met een olielaagje is geen "beetje water": één liter olie vervuilt een aanzienlijke hoeveelheid oppervlaktewater, en het is bovendien de makkelijkst vast te stellen overtreding die er bestaat, een glanzende vlek achter je boot is van ver zichtbaar.

Op het examen

Het lozingsverbod hoort bij techniek en veiligheid aan boord, samen met uitrusting, brandbestrijding en de accu. Dat onderdeel is goed voor ongeveer twaalf van de tachtig punten: te weinig om er dagen aan te besteden, te veel om over te slaan. Zie waar de punten liggen en wat er aan boord moet liggen. Het onderdeel staat in les 5 van de opleiding Klein Vaarbewijs 1.