Hoeveel mensen zakken voor het vaarbewijs?

Kort antwoord: grofweg een op de drie kandidaten zakt. In de cijfers die openbaar zijn, ligt het slagingspercentage voor het Klein Vaarbewijs rond de 64 procent; sinds het CBR de examens afneemt ligt het iets hoger. Dat betekent: het is geen formaliteit, maar ook geen filter dat mensen jarenlang tegenhoudt.

De cijfers

In 2024 werd het theorie-examen Klein Vaarbewijs 1 ruim 26.700 keer afgelegd, plus ruim 6.200 keer voor Klein Vaarbewijs 2. Het totaal ligt al jaren rond de 30.000 examens per jaar. Het CBR publiceert geen actueel slagingspercentage per examen; de laatste openbaar gemaakte cijfers uit de periode daarvoor kwamen uit rond de 64 procent geslaagd.

Wees dus voorzichtig met websites die met een exact percentage voor dit jaar schermen. Het getal om te onthouden is de orde van grootte: ongeveer een derde haalt het niet in één keer.

Waarom mensen zakken

Uit de fouten die wij in oefenexamens terugzien, komen vier oorzaken steeds terug.

1. Onderschatting van de omvang. Het is veel losse kennis: lichten, tekens, seinen, voorrang, betonning, techniek. Wie de avond ervoor begint, redt het niet. Reken op ongeveer twintig uur, verspreid over enkele weken — zie hoeveel studietijd het echt kost.

2. Lezen zonder toetsen. De stof lezen voelt productief; het is alleen geen meting. Je zakt zelden omdat je te weinig hebt gelezen, maar omdat je niet wist wat je nog niet kon. Oefenvragen laten dat wél zien.

3. Ervaring die tegenwerkt. Mensen die al twintig jaar varen, vertrouwen op gewoontes. Het examen toetst het reglement, en dat wijkt op punten af van wat op het water gebruikelijk is geworden — bijvoorbeeld bij voorrang tussen kleine schepen onderling.

4. Eén onderdeel dat niet zit. Reglementen zijn goed voor 35 van de 80 punten. Wie juist daar structureel fouten maakt, komt met de rest niet aan de streep. Zie waar de punten liggen.

Wat een tweede keer betekent

Zakken kost € 53,15 en de wachttijd tot een nieuwe afspraak. Er is geen limiet op het aantal pogingen en geen verplichte wachtperiode. Vervelend genoeg is de grootste kostenpost meestal niet het geld maar het seizoen: wie in april zakt en pas in juni opnieuw kan, vaart een deel van de zomer niet met de boot die hij daarvoor kocht.

Hoe je de kans verkleint

• Maak proefexamens onder examenomstandigheden: 40 vragen, 60 minuten, klok mee.
• Kijk naar je score per onderwerp, niet naar het gemiddelde.
• Herhaal kort en vaak in plaats van lang en eenmalig.
• Laat op het examen nooit een vraag open — fout kost geen punten.

In de cursus Klein Vaarbewijs 1 zitten 29 proefexamens met dezelfde normering als het CBR hanteert, zodat je uitslag betekenis heeft voordat het erom gaat.